Lỗi của tạo hóa

Báo cáo về nhiễm trùng đường tiết niệu ở phụ nữ, các chuyên gia Đại học y Khoa Loma Linda (Mỹ) đã khẳng định cấu trúc đường tiết niệu ảnh hưởng lớn đến sức khỏe phụ nữ. Do tạo hóa “kiến trúc” niệu đạo của họ khác nam giới nên họ dễ nhiễm trùng đường tiểu.

Niệu đạo của nam giới quanh co, cấu trúc vòng quanh qua hai lần cơ vòng trước khi gặp bọng đái. Lối thoát tiểu ở dương vật (xa hậu môn), không có âm đạo (nơi trú ngụ an toàn cho vi khuẩn) nên ít mắc bệnh hơn nữ. Trong khi đó, phụ nữ có cấu trúc niệu đạo ngắn và thẳng. Lỗ thoát tiểu ngay sát âm đạo, âm đạo lại gần hậu môn nên rất dễ nhiễm khuẩn.

Phụ nữ tuổi sinh nở được tạo hóa tặng cho tấm “lá chắn” bảo vệ niệu đạo đó là dịch nhầy ở âm đạo. Nhưng đến tuổi mãn kinh, thiếu hụt estrogen khiến âm đạo teo, khô, màng nhầy – màng chắn các vi khuẩn đi vào âm hộ bị mất.

Trong khi giao hợp thì cơ quan sinh dục của nữ giới cũng dễ bị nhiễm khuẩn hơn. Phụ nữ trong độ tuổi quan hệ tình dục càng có nguy cơ cao về bệnh này. Đến tuổi mãn kinh, “khó khăn” trong giao hợp dễ xảy ra trày xước cùng với sự mất “lá chắn” thì nguy cơ nhiễm trùng niệu đạo càng cao. Mầm bệnh đi theo khi giao hợp.

Những người bị táo bón kinh niên hoặc do mãn kinh cũng khiến thức ăn di chuyển chậm qua ruột làm gây ứ đọng trong hậu môn và âm hộ.

Nhận biết bệnh viêm đường tiết niệu

– Dấu hiệu nhận biết rõ ràng và nhanh nhất là đi tiểu buốt, gắt, lắt nhắt nhiều lần, thậm chí còn tiểu ra máu.

– Người bệnh thường có dấu hiệu đi tiểu nhiều về ban đêm, hay đau thắt lưng.

– Nước tiểu đục hơn.

– Bụng dưới bị cảm giác nặng luôn có cảm giác “buồn” đi tiểu nhưng lại không thể “cho ra”.

– Đau phần rốn.

– Cảm giác khó chịu dưới xương mu.

Những điều này khiến người bệnh cảm giác mệt mỏi, bí bách, khó chịu có thể gây sốt. Giai đoạn mới gọi là nhiễm trùng đường tiểu dưới. Để lâu, sự xâm nhập ảnh hưởng tới thận thì gọi là nhiễm trùng đường tiểu trên.

Những triệu chứng trên có thể tự khỏi sau vài ngày. Vì vậy, khi mới mắc, 1-2 lần, nhiều chị em không cho rằng mình đang có dấu hiệu bệnh. Nhưng bệnh thực chất không tự khỏi, sẽ tái lại các triệu chứng trên sau một thời gian ngắn.

Phức tạp như điều trị viêm đường tiết niệu

Nhiễm trùng đường tiểu không khó chữa nhưng lại dễ có biến chứng nếu chữa muộn hoặc chữa không đúng. Nhiều chị em hay nhầm những triệu chứng của nhiễm trùng tiết niệu với phụ khoa nên ngại gặp bác sĩ, tự kháng khuẩn bằng cách uống kháng sinh chống viêm nhiễm.

“Tuyệt đối không tự mua kháng sinh về uống” – đó là lời khuyên của bác sĩ Nguyệt Hằng (phòng khám Hoa Hồng, Hà Nội). Dùng kháng sinh không đúng sẽ gây lờn thuốc, gây khó khăn trong điều trị lâu dài và không khỏi dứt điểm.

Theo bác sĩ Hằng, các triệu chứng trên chứng tỏ bệnh nhân có thể mắc nhiễm trùng đường tiết niệu nhưng để kê toa thì các bác sĩ phải xem kết quả xét nghiệm nước tiểu. Hay có thể dùng que thử nước tiểu thử tại nhà để phát hiện phản ứng nhiễm trùng và uống kháng sinh tạm thời. Nhưng nếu bệnh tái phát cần đến chuyên khoa xét nghiệm.

Nhiễm trùng đường tiết niệu có thể do nhiều dạng vi khuẩn như: Staphylococcus saprophyticus, Kebsiella pneumoniae, Proteus mirabilis, Enterococcus faecalis, P. aeruginosa, Enterobacter cloacae, Citrobacter… Mỗi loại sẽ có một toa thuốc riêng. Chỉ xét nghiệm nước tiểu mới xác định chính xác bệnh nhân đang bị loại vi khuẩn nào “đột nhập”.

Thông thường thì vi khuẩn Escherichia Coli chiếm đến 80% nguyên nhân gây bệnh. Điều trị bằng kháng sinh chữa nhiễm trùng tiết niệu không dài (khoảng 3-10 ngày) nếu phát hiện sớm. Nhưng bệnh đã lan rộng, vi khuẩn đã lấn chiếm diện tích lớn trong đường niệu đạo thì bệnh nhân phải đến chuyên khoa điều trị dứt điểm. Để bệnh nặng, lâu không chữa, mầm bệnh sẽ lan lên bàng quang, thận làm viêm bàng quan, suy thận.

Lời khuyên bỏ túi để tránh viêm đường tiết niệu

Uống nước: Muốn tránh bệnh, mọi người nên uống đủ nước 2 lít/ngày) nhằm rửa sạch bàng quang, tẩy rửa các vi khuẩn gây hại.

Phụ nữ không nên tắm bồn: Tắm bồn là cơ hội để các vi trùng, vi khuẩn trú ngụ ở âm đạo.

Bổ sung vitamin C: Các loại trái cây cam, chanh, bưởi, quất rất có lợi trong phòng nhiễm vi khuẩn. Những trái cây này tăng độ axit của nước tiểu, đó là môi trường hạn chế sự phát triển của vi khuẩn. Uống thêm vitamin C theo chỉ định của bác sĩ cũng là phương pháp tốt giảm thiểu khả năng “lớn mạnh” của đội quân vi khuẩn.

Không được nhịn tiểu: Đây là thói quen của khá nhiều người nhưng nó vô cùng gây hại. Nhịn tiểu sẽ làm ứ đọng mầm bệnh. Do vậy, khi muốn đi tiểu cần đi ngay. Các bác sĩ còn khuyên chúng ta không nên đợi cảm giác muốn đi tiểu mà “canh chừng” 2-3h thì tự “xả nguồn”.

Vệ sinh sau giao hợp: Sau mỗi lần giao hợp, phụ nữ nên vệ sinh sạch sẽ “cửa mình” để loại bỏ khả năng vi khuẩn xâm nhập niệu đạo, tiến lên bàng quang. Cần vệ sinh thường xuyên “vùng kín”. Nên dùng các loại dung dịch phụ nữ nhưng tránh lạm dụng bởi dùng quá nhiều càng làm khô âm đạo, càng tạo điều kiện cho vi khuẩn đi vào dễ dàng.

Theo Suckhoedoisong

Tuyến tiền liệt (TTL) thường phát triển ở tuổi dậy thì, đến khoảng 20-25 tuổi thì bắt đầu ổn định. Tuy nhiên, đến sau 40 tuổi, TTL thường có khuynh hướng phát triển bất thường, được gọi là phì đại lành tính TTL hay u xơ TTL. Tuy bệnh lành tính nhưng lại gây khó chịu cho người bệnh và nếu để kéo dài dễ dẫn đến ác tính. Do vậy, việc điều trị sớm là rất cần thiết để nâng cao chất lượng sống và dự phòng biến chứng của bệnh.

Sự phì đại của tuyến gây ra một số triệu chứng rối loạn về tiểu tiện. Đây không phải là bệnh lý ác tính mà là sự phì đại lành tính của TTL. U xơ TTL nhìn chung thường bắt đầu vào độ tuổi trung niên ở người đàn ông, tiến triển từ từ và thường chỉ gây ra triệu chứng sau 50 tuổi.

Theo số liệu thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới cho thấy, có trên 50% nam giới ở độ tuổi từ 60 – 70 tuổi bị u xơ TTL, tỷ lệ này lên đến 88% ở những người 80 tuổi. Tỷ lệ mắc bệnh và mức độ trầm trọng của bệnh thường gia tăng theo độ tuổi.

Sự phì đại của tuyến tiền liệt gây ra một số triệu chứng rối loạn tiểu tiện

Hậu quả do bệnh gây nên

Nếu u to, chèn ép vào đường niệu đạo gây nên các triệu chứng tắc nghẽn đường tiểu, làm ảnh hưởng đến sinh hoạt và cuộc sống của người bệnh (đây chính là lý do chủ yếu để bệnh nhân tìm đến với thầy thuốc).

Khi u xơ gây chèn ép, ứ trệ nước tiểu sẽ gây nên một số hậu quả: dễ bị viêm đường tiết niệu, nguy hiểm hơn nếu viêm nhiễm này di ngược lên trên gây viêm đài – bể thận là một bệnh nhiễm khuẩn tiết niệu rất nặng. Nếu ứ trệ nặng và kéo dài có thể dẫn đến suy thận mạn tính.

Chuyển thành ung thư TTL, nếu ung thư TTL được phát hiện sớm thì việc điều trị sẽ dễ dàng và tiên lượng sống sẽ tốt; nếu để muộn, xuất hiện di căn ung thư sang các cơ quan khác thì tiên lượng sẽ xấu hơn rất nhiều. Chính vì vậy, bệnh nhân cần được khám xét kiểm tra định kỳ nhằm phát hiện sớm ung thư (nếu có) để có thể điều trị kịp thời.

Điều trị như thế nào?

Không phải tất cả các bệnh nhân bị u xơ TTL đều phải điều trị. Những người không bị ảnh hưởng nhiều bởi các triệu chứng của u xơ TTL thì thường không điều trị nhưng phải được kiểm tra định kỳ để xem tình trạng bệnh có trở nên xấu đi hay không, đặc biệt cần xét nghiệm PSA để xem có bị ung thư TTL hay không mà xử trí kịp thời. Lựa chọn phương pháp điều trị như thế nào tùy thuộc vào rất nhiều yếu tố, nhưng chủ yếu là dựa vào các dấu hiệu lâm sàng (tức là mức độ ảnh hưởng đến tiểu tiện) và khối lượng của TTL.

Thuốc nào để chữa bệnh?

Với những người có triệu chứng rối loạn về tiểu tiện, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày thì trước mắt phải điều trị bằng nội khoa. Các thuốc được sử dụng phổ biến nhất hiện nay là thuộc nhóm ức chế alpha 1 có tác dụng làm giãn cơ trơn thàn

Ví dụ alfuzosin (Xatral), terazosin (Hytrin), doxazosin, prazosin và tamsulosin. Các thuốc ức chế alpha 1 không làm “tiêu” khối u mà chỉ giúp cho tiểu tiện dễ dàng do cổ bàng quang và niệu đạo dễ mở rộng khi đi tiểu. Thuốc này cũng làm giãn một số cơ vòng khác trong cơ thể và gây tác dụng phụ như giảm huyết áp.

Ngoài ra, còn một số thuốc khác như các thuốc kháng androgen như ức chế men 5-alpha-reductase như finasteride (procascar) và dutasteride thường được dùng phối hợp với thuốc trên để làm giảm triệu chứng. Tác dụng phụ của thuốc bao gồm giảm ham muốn tình dục, các vấn đề về cương dương hay phóng tinh.

Ngoài ra, có thể sử dụng một số loại dược thảo trong nước đã được nghiên cứu có tác dụng chữa u xơ TTL, trong số đó, loại lá cây được sử dụng phổ biến nhất trong nhân dân là lá cây trinh nữ hoàng cung (có thể dùng lá sắc uống như uống nước trà hàng ngày hoặc sử dụng viên nén đã được bào chế sẵn).

Các phương pháp khác

Điều trị bằng ngoại khoa hầu như là để giảm triệu chứng. Hiện nay, phổ biến nhất là áp dụng phương pháp cắt bỏ TTL bằng nội soi qua đường niệu đạo. Khi TTL quá to, không sử dụng được bằng phương pháp cắt nội soi thì phải mổ bóc u xơ TTL.

Ở phương pháp này, bác sĩ rạch một đường ở bụng hay giữa bìu và hậu môn để bóc bỏ toàn bộ TTL.

Ngoài ra, có nhiều biện pháp hỗ trợ điều trị khác không dùng thuốc cũng được chứng minh có hiệu quả và hỗ trợ trong điều trị như: ngâm nước ấm toàn bộ vùng chậu hông kết hợp xoa bóp phía ngoài hàng ngày.

Uống đầy đủ nước, nhất là mùa hè nhưng luôn nhớ là ưu tiên uống vào ban ngày; sau 19 giờ, nên hạn chế uống nước hoặc ăn các loại đồ ăn nhiều nước (vì nhiều người uống cả vào buổi tối gây đi tiểu nhiều cả đêm, làm mất ngủ ảnh hưởng đến sức khỏe).

Theo Suckhoedoisong