Triệu chứng lâm sàng

Thường không có triệu chứng lâm sàng rõ rệt nên bệnh nhân thường đến bệnh viện muộn.
Khi bệnh nhân đến khám có thể biểu hiện các triệu chứng như sốt cao, rét run, đau vùng thắt lưng hoặc đau lan vùng hố chậu, xuyên xuống dưới xương mu, lan ra tận bộ phận sinh dục ngoài; đau tức, tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu khó, nước tiểu đục, có khi tiểu ra mủ. Có trường hợp kèm theo tăng huyết áp.

Bệnh nhân có thể có hoặc không có tiền căn viêm bàng quang hoặc viêm đài bể thận cấp.
Viêm thận – bể thận mãn diễn tiến dần dần đến lúc nặng thì biểu lộ dưới dạng suy thận chức năng. Nếu thận đã bị suy thì bệnh nhân thường mệt mỏi, chán ăn, sụt cân, thiếu máu…

* Cận lâm sàng

– Xét nghiệm máu cho thấy hồng cầu giảm, bạch cầu tăng cao ở giai đoạn viêm, ứ mủ, có rối loạn về chức năng thận như urê máu cao, creatinin máu cao. Có thể dùng phương pháp thăm dò chức năng thận bằng đo mức lọc cầu thận qua hệ số thanh thải creatinin nội sinh để đánh giá chính xác mức độ suy thận.

– Chụp X quang có thể phát hiện hình ảnh viêm thận – bể thận như bờ thận không đều, thận nhỏ hơn bình thường. Nếu thấy thận to thì do ứ nước, ứ mủ. Chụp thận có bơm thuốc cản quang tĩnh mạch để đánh giá chính xác mức độ thương tổn, nguyên nhân. Các biện pháp thăm dò chuyên sâu như chụp động mạch thận, thận đồ phóng xạ, siêu âm thận, chụp cắt lớp vi tính có tiêm thuốc cản quang… giúp cho chẩn đoán và tìm nguyên nhân.

– Các test hóa học, test enzym, phương pháp định lượng glucose niệu cũng giúp cho chẩn đoán viêm thận – bể thận mãn.

Theo Suckhoedoisong

Vai trò của thận trong cơ thể

Thận có 4 chức năng chính

– Giữ cân bằng dịch trong cơ thể

– Giữ cân bằng các chất khoáng mà cơ thể cần để duy trì hoạt động bình thường, nhất là chất kali để kiểm soát hoạt động của thần kinh và cơ, quá nhiều hay quá ít kali cũng có thể gây ra yếu cơ và vấn đề cho tim

– Loại bỏ các sản phẩm giáng hoá của protein (trong thực phẩm) như urê, creatinine (tạo ra trong tiến trình vận động cơ bắp)

– Giải phóng một số hormon thiết yếu vào máu như renin (điều hoà huyết áp), erythropoietin (EPO) giúp tuỷ xương tạo hồng cầu và hoạt hoá vitamin D để hấp thụ canxi trong thức ăn nhằm tăng cường cho xương.

Nguyên nhân thường gặp nhất của bệnh thận mãn tính và suy thận

Một số người dễ phát triển bệnh thận, nếu có:

– Bệnh tiểu đường

– Cao huyết áp

– Viêm cầu thận

– Bệnh di truyền như thận đa nang, hội chứng Alport

– Nhiễm khuẩn, nghẽn tắc hay bệnh bẩm sinh đường tiết niệu

– Bệnh lupus ban đỏ hệ thống

– Bệnh phì đại và ung thư tuyến tiền liệt

– Dùng thuốc giảm đau loại chống viêm không có nhân steroid (NSAID) dài hạn như ibuprofen, ketoprofen và cả một số kháng sinh.

Bệnh thận thường không gây ra triệu chứng gì cho tới khi đã tiến triển cho nên những ai trong diện có nguy cơ cao bị bệnh thận cần được thầy thuốc kiểm tra thường xuyên. Nhiều trường hợp nhờ chẩn đoán và điều trị sớm nên sự tiến triển đến bệnh thận mãn tính chậm lại nhưng một số trường hợp chức năng thận vẫn diễn biến xấu và cuối cùng dẫn đến suy thận.

Các giai đoạn của bệnh thận mãn tính

Các test chẩn đoán, đặc biệt là đo tốc độ lọc của cầu thận sẽ giúp xác định các giai đoạn của bệnh thận mãn tính.

Giai đoạn I: Đã có tổn thương ở thận nhưng tốc độ lọc của cầu thận vẫn ở mức bình thường trên 90.

Giai đoạn II: Tổn thương thận kèm giảm tốc độ lọc của cầu thận (60 – 89).

Giai đoạn III: Tốc độ lọc của cầu thận giảm trung bình (30 – 59).

Giai đoạn IV: Tốc độ lọc của cầu thận giảm nặng (15 – 29). Lúc này đã cần lựa chọn một phương pháp điều trị.

Giai đoạn V: Tốc độ lọc của cầu thận giảm dưới 15, thận không còn làm việc tốt để duy trì được sức khoẻ cho người bệnh và cần chạy thận nhân tạo hay ghép thận.

Điều trị bệnh thận mãn tính

Khi chức năng thận đã giảm thì cần có biện pháp để giúp cơ thể loại bỏ chất muối, nước thừa và các sản phẩm giáng hoá có trong máu bằng cách điều chỉnh lượng muối, protein, phosphore, calo và các chất khác trong bữa ăn hàng ngày. Chế độ dinh dưỡng thận trọng  giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu và kéo dài thời gian làm việc của thận (cần tư vấn chuyên gia về dinh dưỡng).

Về thuốc cần dùng thuốc kiểm soát huyết áp, duy trì cân bằng về vitamin và chất khoáng, điều trị thiếu máu (bằng EPO nhân tạo, giúp tăng huyết sắc tố lên mức tối thiểu 11 – 12 và nhiều thuốc khác), thuốc giúp cho xương khoẻ bằng vitamin D3, canxi.

Vận động thường xuyên vẫn rất cần thiết cho người có bệnh thận mãn tính vì giúp tăng sức khoẻ, nghị lực sống, giảm huyết áp, cải thiện giấc ngủ, kiểm soát cân nặng, giảm nồng độ mỡ máu.

Nguy cơ sức khoẻ của bệnh thận mãn tính

Khi bệnh thận có diễn biến xấu thì nhiều vấn đề sức khoẻ có thể xảy ra như thiếu máu, bệnh xương, tổn thương thần kinh và cao huyết áp.

Tổn thương thần kinh ngoại biên: Gây yếu chân, tay hay có cảm giác kiến bò, cảm giác nóng rát hay khó chịu và bứt rứt ở bàn chân, cẳng chân, dáng đi thay đổi.

Cao huyếp áp: Không chỉ là nguyên nhân nhân chính gây suy thận mãn tính mà còn có thể là hậu quả của bệnh thận, gây tổn thương cho tim và mạch máu. Suy thận có tác động lớn đến huyết áp vì thận không còn duy trì được cân bằng dịch trong cơ thể. Khi dịch ứ đọng ở phổi có thể gây khó thở và suy tim do xung huyết.

Theo Suckhoedoisong

“8 nguyên tác vàng” đề phòng và bảo vệ thận

Theo báo cáo của Bệnh viện Bạch Ma tại buổi lễ kỷ niệm “Ngày Thận Thế giới” (12/3), hiện nay có tới 6.73% dân số Việt Nam mắc bệnh thận, trong đó, những bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối cần lọc máu chiếm 0.09% dân số, và chỉ 10% trong số đó được lọc máu, 90% đều tử vong.

Thống kê của Hội Thận học Thế giới cho thấy, trên thế giới có hơn 500 triệu người đang có vấn đề bệnh lý mãn tính ở thận. Nguyên nhân chủ yếu là do các bệnh lý tại thận, tăng huyết áp và đái tháo đường.

Những người mắc bệnh thận mãn tính sẽ tiến triển dẫn đến suy thận mãn tính, làm mất chức năng thận và phải dùng các biện pháp điều trị thay thế thận như lọc máu, ghép thận. Trong khi đó, đây là bệnh có thể kiểm soát được nếu như người bệnh phát hiện bệnh sớm và điều trị đúng.

Được biết, khoa thận Bệnh viện Bạch Mai hiện đang ứng dụng các phương pháp lọc máu tối ưu như lọc phân tử trung bình: Thẩm tách siêu lọc máu; Lọc máu hàng ngày và kéo dài (ban đêm); Giảm viên nhiễm: Hòa hợp sinh học và dịch lọc siêu tinh khiết; Điều khiển khối lượng máu để siêu lọc tốt; Tin học hóa trong thiết kế và điều khiển, tập trung tăng cường kiểm soát giá thành.

Theo chia sẻ của TS. BS Nguyễn Hữu Dũng – Trưởng khoa Thận, Bệnh viện Bạch Mai thì: Thận giữ vai trò quan trọng cho cơ thể sống, càng ngày càng có nhiều người mắc phải căn bệnh này, tuy nhiên, nếu thực hiện tốt “8 nguyên tác vàng” đề phòng và giữ gìn thận khỏe, thì bệnh nhân có thể chữa khỏi”.

Các nguyên tắc bao gồm: (1) Hoạt động thể lực phù hợp; (2) Kiểm soát đường huyết; (3) Theo dõi huyết áp; (4) Chế độ ăn phù hợp và kiểm soát cân nặng;  (5) Uống lượng nước thích hợp; (6) Không hút thuốc lá; (7) Dùng thuốc theo chỉ định của bác sỹ; (8) Kiểm tra chức năng thận nếu có yếu tố nguy cơ.

Bên cạnh đó, tuyệt đối không được dùng thuốc nam chữa bệnh thận, bởi trong thuốc nam có chứa kali. Đây là yếu tố làm người mắc bệnh thận càng thêm nặng. Khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, người dân nên đến viện để được khám, điều trị kịp thời.

Ảnh minh họa

Triệu chứng của bệnh suy thận

Dấu hiệu nhận biết triệu chứng suy thận là không rõ rệt, thường gặp là mất cảm giác ngon miệng, choáng váng và nôn.

Những triệu chứng này có thể xuất hiện khi mắc các bệnh: cảm cúm, ngộ độc thức ăn, thức ăn không hợp khẩu vị, thiếu chất đạm hay bị nhược cơ. Người cao tuổi, bị tiểu đường, tăng huyết áp hoặc gia đình có người bị bệnh thận là những yếu tố dễ bị suy thận.

Mệt mỏi, khó tập trung, giảm trí nhớ và mất ngủ… có thể do thiếu máu, do chức năng thận suy giảm nên không loại bỏ được các chất độc.

Có vị tanh trong miệng hoặc hơi thở hôi, choáng váng, buồn nôn, mất cảm giác ngon miệng, sợ ăn thịt, khó tập trung, bị ngứa.

Phù ở mặt, chân hoặc tay, khó thở, hụt hơi.

Đi tiểu nhiều hoặc ít hơn bình thường, nước tiểu có bọt hoặc bong bóng, đi tiểu ra máu.

Thiếu máu: mệt mỏi, yếu sức, luôn thấy lạnh, khó thở, lú lẫn…

Ngoài ra còn nhiều dấu hiệu xuất hiện ở bệnh nhân suy thận như: ngứa ngoài da, có thể là do hàm lượng phospho và canxi trong máu cao.

Ảnh minh họa

Các biện pháp phòng ngừa suy giảm chức năng thận

Theo khuyến cáo của các bác sĩ chuyên khoa thận đối với những người mắc bệnh tiểu đường, tăng huyết áp hay trong gia đình có người mắc bệnh thận nên thường xuyên đi khám chuyên khoa tiết niệu. Qua các xét nghiệm nước tiểu, xét nghiệm máu và theo dõi huyết áp sẽ giúp họ kiểm soát hoạt động của thận chính xác và kịp thời. Để phòng bệnh thận, bảo vệ thận, tốt nhất là uống nhiều nước, ít nhất là 2 lít mỗi ngày.

Những người  làm việc trong môi trường nóng nực, tập thể thao, lao động nặng nên uống nhiều hơn.

Cần thận trọng khi sử dụng các loại nước khoáng thiên nhiên vì trong nước này có các muối như canxi cacbonat khi vào cơ thể sẽ chuyển hóa thành dạng canxi oxalat gây sỏi thận.

Ngoài ra một số thuốc như vitamin C nếu dùng liều cao kéo dài cũng có thể gây ra sỏi thận.

Không uống nhiều rượu và nên ăn các thức ăn có lợi như ít muối, ít chất béo, ăn nhiều cá, rau quả. Một số loại thức ăn ít muối như thực phẩm tươi, trái cây, củ hành, tiêu, chanh, gừng…

Không tự ý dùng thuốc bừa bãi, đặc biệt các loại thuốc nam.

Khám bác sĩ chuyên khoa thận học định kỳ 6 tháng hoặc 1 năm. Khi khám thận cần chú ý kiểm tra huyết áp, nước tiểu, xét nghiệm máu.

Theo Afamily