Nhọt là gì ?

Một cái nhọt, hoặc một áp xe da, là một nhiễm trùng khu trú sâu trong da. Một cái nhọt thường bắt đầu như là một vùng đỏ, đau. Theo thời gian, vùng này trở nên chắc và cứng. Cuối cùng, trung tâm của áp xe mềm đi và chứa nhiều bạch cầu mà cơ thể huy động đến để chống lại sự nhiễm trùng. Ổ bạch cầu này được gọi là mủ. Sau cùng, ổ mủ “hình thành một đầu đinh” và thoát ra khỏi da.

Có vài kiểu nhọt khác nhau. Trong số đó là :

Nhọt cụm hay nhọt chùm : Ðây là một áp xe trong da do vi khuẩn Staphylococcus aureus gây ra. Nó có thể có một hoặc nhiều lổ trên bề mặt da và có thể đi kèm với sốt hoặc lạnh run.

Mụn bọc : Ðây là một loại áp xe được hình thành khi các ống tuyến bã bị bít tắc và nhiễm trùng. Mụn bọc thường gặp nhất ở lứa tuổi thanh thiếu niên.

Viêm tuyến mồ hôi mưng mủ : Ðây là một bệnh mà có nhiều ổ áp xe hình thành ở nách và vùng bẹn. Những vùng này là kết quả của viêm khu trú các tuyến mồ hôi.

U nang lông : Ðây là một kiểu áp xe xuất hiện ở nếp gấp của mông. Nó thường hình thành sau một

chuyến đi dài mà phải ngồi.

Tại sao nhọt xuất hiện ?

Có nhiều nguyên nhân gây ra nhọt. Vài loại nhọt có thể do lông đang phát triển bên trong. Những loại khác có thể hình thành như là hậu quả của mảnh vụn hoặc vật lạ khác bám ở da. Những loại khác, như là mụn, do các tuyến mồ hôi bị tắc trở nên nhiễm trùng.

Bất kỳ sự phá vỡ tính nguyên vẹn nào của da như là một vết cắt hoặc trầy xướt cũng có thể tiến triển thành một áp xe nếu nơi đó bị nhiễm trùng.

Ai có khả năng bị nhọt nhất?

Ai cũng có thể bị nhọt. Tuy nhiên, những người có những bệnh nhất định có nhiều khả năng  xuất hiện nhọt hơn. Trong số những bệnh này là tiểu đường và suy thận. Các bệnh đi kèm với tình trạng suy giảm hệ thống miễn dịch bình thường có thể làm tăng khả năng xuất hiện nhọt.

Ðiều trị nhọt như thế nào?

Hầu hết nhọt có thể được điều trị tại nhà. Ðiều trị nên bắt đầu ngay khi nhọt được nhìn thấy, bởi vì điều trị sớm có thể tránh các rắc rối sau này.

Ðiều trị chính cho hầu hết nhọt là dùng sức nóng, thường là ngâm vào nước ấm hoặc đắp khăn ấm. Việc sử dụng nhiệt làm tăng tuần hoàn đến vùng nhọt và cho phép cơ thể chống lại sự nhiễm trùng tốt hơn. Khi nhọt còn nhỏ và chắc, việc rạch và dẫn lưu nhọt là không có ích cho dù vùng nhọt đau đi chăng nữa. Tuy nhiên, một khi nhọt trở nên mềm hoặc “hình thành đầu đinh” (khi đó, một ổ mủ được thấy bên trong nhọt), đó là lúc để dẫn lưu nhọt. Một khi được dẫn lưu, đau có thể giảm một cách ngoạn mục.

Hầu hết các ổ áp xe nhỏ, như những ổ hình thành quanh chân lông, tự dẫn lưu khi ngâm ấm. Thỉnh thoảng, đặc biệt các nhọt lớn, cần được dẫn lưu hoặc “trích mủ” bởi nhân viên y tế. Thông thường các nhọt lớn này chứa vài túi mủ phải được mở ra và được dẫn lưu.

Nếu có nhiễm trùng da xung quanh, bác sĩ có thể quyết định cho kháng sinh. Tuy nhiên, kháng sinh không cần thiết cho mọi trường hợp và quả thực, không vào tốt ổ áp xe và sẽ không điều trị hết ổ áp xe.

Khi nào tôi nên đến cơ sở y tế?

Bất kỳ nhọt hoặc áp xe nào xảy ra trên một bệnh nhân bị tiểu đường hoặc bệnh nhân có bệnh cơ bản (như ung thư, viêm khớp dạng thấp, v.v..) nên được khám bởi nhân viên y tế. Hơn nữa, nhiều thuốc, đặc biệt Prednisone, ức chế hệ thống miễn dịch (hệ thống chống nhiễm trùng tự nhiên của cơ thể) có thể gây ra biến chứng cho một nhọt lẽ ra là đơn giản. (Nếu bạn không chắc chắn về ảnh hưởng của thuốc lên hệ miễn dịch, dược sĩ của bạn có khả năng giải thích cho bạn thuốc nào là đáng quan tâm).

Nhọt nào có đi kèm với sốt nên được chăm sóc y tế (được thăm khám). Một “u nang lông”, nhọt xuất hiện giữa 2 mông là một trường hợp đặc biệt. Những nhọt này hầu như luôn luôn cần điều trị bao gồm dẫn lưu và đắp gạc (đút gạc vào miệng áp xe để bảo đảm nó liên tục được dẫn lưu). Sau cùng, nhọt nào gây ra đau đớn mà lâu hết nên được thăm khám.

Làm gì để tránh áp xe da?

Có vài biện pháp bạn có thể thực hiện để tránh áp xe hình thành. Xà bông kháng khuẩn có thể giúp ngăn chặn vi trùng phát triển trên da và vì thế làm giảm cơ hội cho một áp xe hình thành. Thỉnh thoảng, nhân viên y tế của bạn có thể giới thiệu cho bạn vài chất làm sạch đặc biệt như pHisoderm để làm giảm hơn nữa vi khuẩn trên da.

Ðối với mụn và viêm tuyến mồ hôi mưng mủ (xem ở trên), kháng sinh có thể cần trong một thời gian dài để ngăn hình thành áp xe. Các thuốc khác, như  isotretinoin (Accutane) có thể được dùng cho mụn bọc và đã tỏ ra hữu ích ở vài bệnh nhân bị viêm tuyến mồ hôi mưng mủ. Sự tái phát thường gặp ở các bệnh nhân bị viêm tuyến mồ hôi mưng mủ. Cuối cùng, phẫu thuật có thể cần thiết, đặc biệt ở các u nang lông tái phát, nhưng cũng cho viêm tuyến mồ hôi mưng mủ. Ðối với các u nang lông, việc mỗ lấy bỏ bao nang là quan trọng. Thủ thuật này thường được thực hiện ở phòng mổ. Ðối với viêm tuyến mồ hôi mưng mủ diện rộng có thể cần sữa chữa bằng phẫu thuật tạo hình.

Sơ lược về nhọt

Nhọt, hoặc áp xe da là một ổ mủ hình thành bên trong cơ thể.

Kháng sinh thường không hữu ích lắm trong điều trị nhọt.

Ðiều trị chính bao gồm đắp khăn ấm và dẫn lưu (“trích mủ”) áp xe, nhưng chỉ khi nó mềm và đúng lúc để dẫn lưu.

Nếu bạn bị sốt hoặc có bệnh mãn tính, như ung thư hoặc tiểu  đường, hoặc đang dùng thuốc ức chế hệ miễn dịch, bạn nên liên hệ với bác sĩ của bạn nếu bạn bị nhọt.

Theo suckhoedoisong

Theo nghiên cứu thành phần dinh dưỡng, trong thịt ếch có nhiều protein, chất béo, đường, canxi, photpho, kali, natri, sắt, đồng, magie, kẽm, selen, vitamin A, vitamin nhóm B, D, E, biotin, caroten. Theo y học cổ truyền, thịt ếch có vị ngọt, tính hàn, không độc, có tác dụng bổ dưỡng, cường tráng, lợi tiểu, chữa cam, suy dinh dưỡng ở trẻ em, phiền nhiệt, hư lao, ngứa lở.

Bồi bổ khi yếu mệt, mới ốm dậy: Thịt ếch 100g, làm sạch, chặt nhỏ, đem xào với hành tây. Hoặc: Thịt ếch 100g, ướp với xì dầu, đường, gừng đem hấp cơm cho chín (khi cơm sắp cạn nước). Ăn nóng trong bữa cơm, ngày 1 lần. Ăn liền 1 tuần.

Thanh nhiệt giải độc, chữa mụn nhọt ở trẻ trong mùa hè: Thịt ếch 100g, bột sa nhân 5g, lá sen 1 cái, gạo tẻ 150g. Nấu cháo ếch xong cho sa nhân vào, lấy lá sen đậy nồi. Hầm thêm 5 phút, để cháo nguội, bỏ lá sen, nêm gia vị. Cho trẻ ăn vào bữa sáng.

Chữa suy nhược ở trẻ em, đầy bụng, ăn không tiêu: Thịt ếch 100g, gạo tẻ 100g. Thịt ếch làm thịt, rửa sạch, chặt thành miếng, ướp gia vị, cho vào nồi đun chín. Cho gạo đã vo sạch vào cùng ninh nhừ thành cháo, thêm hành, gia vị, ăn nóng, ngày 1 lần. Ăn liền 1 tuần.

Bổ thận khí, chữa đi tiểu nhiều ban đêm: Ếch một con khoảng 100g, tang phiêu tiêu 9g, ba kích 9g, sơn thù nhục 30g, câu kỷ tử 15g. Ếch làm sạch bỏ đầu, bàn chân, da, phủ tạng, chặt miếng nhỏ cho vào nồi hầm với các vị thuốc, hầm nhừ, nêm gia vị ăn trong bữa cơm. Người có thấp nhiệt ở bàng quang không nên ăn món này.

Bổ thận, tráng dương: Thịt ếch, nấm rơm, thịt chim sẻ, mỗi thứ lượng bằng nhau. Cho vào xào cùng ăn với cơm. Có thể ăn thường xuyên. Thịt ếch nấu bí đỏ tốt cho bệnh nhân đái tháo đường.

Hỗ trợ điều trị đái tháo đường do gan thận âm hư: Thịt ếch 100g, bí đỏ 200g, tỏi, gia vị vừa đủ. Cách làm: Bí đỏ gọt vỏ, thái miếng. Đun nóng dầu chảo phi thơm tỏi, cho bí đỏ và thịt ếch vào, thêm nước xâm xấp, hầm lửa nhỏ trong 30 phút, cho thêm gia vị là có thể dùng. Dùng trong bữa ăn. Tuần ăn 2 – 3 lần. Công dụng: Ích khí dưỡng âm, giải khát, giảm lượng đường máu.

Lưu ý: Vì ếch sống ở đồng ruộng nên thường chứa ấu trùng sán, cho nên khi chế biến cần lưu ý để bảo đảm an toàn: làm sạch ruột, bỏ đường gân máu loại trừ các ký sinh trùng có thể nằm trong đó, rửa sạch với muối, nấu chín kỹ để hạn chế giun sán.

Theo Suckhoedoisong