Hạt dẻ có protein, lipid, carbohydrate; nhiều loại sinh tố A, B1, B2, C, caroten, acid nicotinic và Ca, P, Fe, K, selen, kẽm, đồng… Trong hạt dẻ có acid béo chưa no, giàu sinh tố và chất khoáng có tác dụng dự phòng điều trị tăng huyết áp, bệnh mạch vành, xơ vữa động mạch, rất thích hợp cho người cao tuổi; đặc biệt đối với các chứng thận hư cần được bổ thận thì hiệu quả rất rõ rệt.

Theo Đông y, hạt dẻ vị ngọt, tính ấm; vào tỳ, vị, thận, hạt dẻ có tác dụng dưỡng vị kiện tỳ, bổ thận; hoạt huyết, chỉ thống. Dùng cho các trường hợp thận hư (bổ thận cường thận), hen suyễn, tiêu chảy do tỳ vị hư, loét miệng, cơ thể suy nhược sau bệnh nặng dài ngày, chấn thương đụng giập, chảy máu cam, xuất huyết dưới da, nôn, trào ngược dạ dày – thực quản. Hằng ngày dùng 30-100g bằng cách rang, sao, xào nấu. Sau đây là một số món ăn thuốc có hạt dẻ:

Hạt dẻ hầm thịt nạc: hạt dẻ (đập bỏ vỏ cứng) 100g, thịt nạc 100g, thêm gừng, hành, gia vị; nấu chín nhừ, mỗi ngày ăn 1 lần. Dùng cho các trường hợp thận khí hư, hen suyễn.

Hạt dẻ ướp đường: hạt dẻ (đã đập bỏ vỏ) 50-100g. Giã, nghiền vụn, trộn thêm đường, ngày ăn 2 lần. Dùng cho trẻ em chân yếu, chậm biết đi.

Hạt dẻ rang: hạt dẻ rang chín một vốc nhỏ, ăn ngày 3 lần. Dùng cho trẻ em viêm loét miệng, họng, lưỡi.

Bột cháo hạt dẻ: hạt dẻ (bóc bỏ vỏ cứng), nghiền bột, liều lượng thích hợp, nấu dạng bột cháo, thêm đường. Dùng cho trẻ em bị tiêu chảy.

Chim tần hạt dẻ: hạt dẻ (bóc bỏ vỏ cứng) 100g, nấm hương 5-10 cái, chim câu non 1 con. Chim làm sạch, ướp gia vị (rượu, nước gừng, hạt tiêu), rán qua, cho tất cả vào xoong, thêm 2 bát nước (nếu có nước luộc thịt càng tốt), ninh chín, cho gia vị vừa ăn. Dùng cho người thận hư suy nhược, cơ thể suy nhược sau bệnh nặng dài ngày, mất ngủ hay quên.

Gà tần hạt dẻ: hạt dẻ (bóc bỏ vỏ cứng) 100g, nấm hương 10 cái, gà trống choai 1 con. Gà làm sạch, lấy phần thân, cho tất cả vào xoong, thêm 2 bát nước (nếu có nước luộc thịt càng tốt), ninh chín, cho gia vị (xì dầu, hành, gừng) vừa ăn. Dùng cho người tỳ vị hư yếu, bồi dưỡng cho phụ nữ sau sinh.

Kiêng kỵ: Người ăn kém chậm tiêu, bụng thường đầy trướng, dễ bị tiêu chảy không nên dùng nhiều.

Theo Suckhoedoisong

Một số món ăn – bài thuốc thường dùng:

Dùng cho bệnh nhân ho gà, ho do viêm phế quản mạn tính: Thịt chim sẻ 2 con, đường phèn 10g. Cách làm: Thịt chim sẻ làm sạch, cho đường phèn vào hầm cách thủy cho chín nhừ, ăn nóng ngày 1 lần, ăn liền 7 ngày.

Hỗ trợ điều trị xuất tinh sớm: Chim sẻ 2 con, dây tơ hồng 10g, câu kỷ tử 10g. Cách làm: Chim sẻ làm sạch, bỏ nội tạng, rửa sạch, chặt miếng rồi nấu cùng các vị thuốc trên. Uống nước và ăn hết thịt chim. Dùng 10 ngày là một liệu trình.

Dùng cho bệnh nhân dương hư, suy nhược: Chim sẻ 5 con, gạo lứt 100g. Cách làm: Chim sẻ làm sạch, rán chín rồi cho cùng gạo và nước nấu thành cháo. Khi cháo chín cho hành và gia vị vừa ăn, ăn khi đói. Dùng 10 ngày là một liệu trình.

Trường hợp thận hư, liệt dương, phụ nữ lãnh cảm: Chim sẻ 5 con, câu kỷ tử 20g, thỏ ty tử 10g, phúc bồn tử 10g, ngũ vị tử 6g. Cách làm: Chim sẻ làm sạch, băm nhỏ, tẩm rượu. Các vị thuốc sắc lấy nước bỏ bã. Lấy nước sắc nấu với thịt chim đến nhừ. Thêm gia vị cho vừa, ăn trong ngày. Dùng 10 ngày là một liệu trình.

Bồi bổ cơ thể, bổ thận, tráng dương: Dùng một trong các món ăn sau:

– Chim sẻ 5 con, gạo tẻ 100g, hành trắng 3 củ. Cách làm: Chim sẻ làm sạch, dùng dầu ăn rán vàng rồi cho vào nồi cùng với gạo tẻ và một chén rượu trắng nấu thành cháo, khi chín bỏ hành, thêm đủ gia vị, ăn nóng.

– Chim sẻ 3 con, thỏ ty tử 10g, kỷ tử 10g, hạt hẹ 10g, ba kích 10g. Cách làm: Chim sẻ làm sạch. Các vị thuốc cho vào túi vải buộc kín miệng. Cho tất cả vào nồi hầm đến khi nhừ, vớt bỏ bã thuốc, nêm gia vị, ăn nóng.

– Chim sẻ 5 con, hành 5 củ, rau hẹ 50g, gạo 50g, rượu 30ml, gia vị vừa đủ. Cách làm: Chim sẻ làm sạch ướp gia vị, cho vào rượu đem hấp cách thủy. Hành, rau hẹ rửa sạch thái nhỏ, gạo xay bột mịn cho vào nồi thêm 350ml nước quấy thành cháo, cho hành, hẹ vào đảo đều, cháo chín cho chim sẻ vào quấy đều, cho bệnh nhân ăn ngày 1 lần lúc đói, ăn liền 15 ngày.

Chú ý: Người mắc chứng âm hư hỏa vượng không nên dùng.

Theo Suckhoedoisong